Press "Enter" to skip to content

Breaking News Khrihfa mi minung 5,000 tluk i pumhnak cu a kaang ciammam i minung 41 nunnak a liam

Breaking News Tuzing Sunday Egypt ram, Giza khua Coptic Abu Sifin church, Khrihfa mi minung 5,000 tluk i pumhnak cu a kaang ciammam i minung 41 nunnak a liam. Hi a thimi chung ah hin hngakchia an tambik, ti asi. Minung 45 tluk nih hliam an tuar. Nawlnheitu hna chim ning ahcun electrical fire broke out ruangah asi an ti.

Muslim tamnak le an sual ngainak asi caah zumh cu a har. Biafiang taktak theih khawh asi rih lo, a thimi zah kong an chim mi zong hi khat le khat ah i lo dih lo. Hliamtuar hna cu ah thih chap sual lai maw theih asi lo. Zei asi hmanh ah Muslim ram i a ummi Egypt Khrihfa kan unau hna caah thlacampi hna usih. Credit: GCM

PERGAMUM KHRIHFABU TUANBIA TAWI !!Hi khua Khrihfabu a min sullam hi”Upat mi”tinak a si.Hi khrihfabu nih hin AD 313-538 chunga Pathian nung Khrihfabu kong a tahchunh/langhter. PERGAMUM KHUA TUANBIA TAWI :Mah khua hi BC 1150 hrawng ah khan Greek miphun hna nih an sak mi a si; Vawleicung khua i khua hlun bik tiah telh mi khua pakhat a si.An khua umnaak hmun hi pe/Feet 1000 tluk sang i a um mi khua a si i,a sannak hi an i venhimnak a sifawn.

A ummnak hmun hi Caicus nelrawn ,rili ti in 24 KM, caicus tivapi chak lei 5 KM ah a si. Asia ram bial khat chungah an khuapi bik a si. Kum zabi pathumnak le pahnihnak BC hrawng ah kha a ropui bik lio caan a si. Alexander sunparnak General Lysimachusa zong nih a ram a peek,suitlang talent 9000 tiang chiahnak ah hi khua cu a hman.Siangpahrang Attalus I (241-197 BC) hi Siangpahrang hmasa bik a si, a changtu ah Eumenes II (197-159 BC) a si.

Eumenes II-nak a chan lio ah hin library dirh a si,Cauk hi ting/sing 2 tluk tiang a ngeih. Hi chanlio i catlap a sertu a um chun mi cu Augupta hi a si.An Siangpahrang pathumnak Attalus II (159-138 BC) ah Siangpahrang a sitthan, hi hnu i an siangpahrang hnu bik a ttuan mi cu, Attalus III (138-133 BC) nih a thih lai ah a siangpahrang ram cu BC 133 ah Rom mi hna sinah a chanh hna.

HI chanlio ah khan an’bawi nawlngeitu an peek hi ngunnam haar a si.Cupinah hi khuapi ah hin biaceihnak sangbk(Supreme Court) aum fawn.Thil khuaruahhar ngai mi pakhat tthan cu, Eumenes II chan lio ah an dirh mi ZEUS Temple hi a si. ZEUS hi Greek miphun hna an pathian hna lakah a ngan/a cungnungbik mi ah ruah mi a si i, Rom miphun hna nih an pathian Jupiter tluk a si tiah an ruah mia si.

Mithiang Paul le Barnabate khuaruah a harter tu hna cu, Lustra khua mi hna nih an hmuh ah khan, Pathian hna cu minung bantuk in pei kan sinah an rak tuum ve ko hi an ti.Barnabat cu “Jupita” an ti , Paul cu “Merkuria” an ti si khah ( LKT. 14:11,12)ZEUS Temple a ngan ning hi a tung pe/ ft.127, a si i, a vaang hi pe/ ft. 120, a san lei hi pe/ft. 40 a si. Hi chanlio ah hin vawleicung i thil khuaruahhar an ti mi lakah hin a lang khun ngaingai mi a si.

Thil dang pakhat Pergamum a larter ngaingai tu cu,an pathian dang “Asclepius” le a umnak ding hmun kau taktak in an sersiam piak mi hi a si.Mah hi an pathian a biapi mi pali hna lakah pakhat a si i,, Rul pathian le damtertu pathian a si.Hmun hla taktak hmun in damlo a phunphun nih an va panh tawn ti hi hmuh khawh a si.

Hi pathian lem an dirternak inn tual/tualrawn ah hin a damlo mi hna damtetu a sinaak le philhlo/theih pengnak,lungphun,Rul bantuk i an ser mi cu a um fawn.Hlanlio Sibawi hna lakah a min a thang bik mi i an ruah mi, Galen zong kha Pergamum ah a chuak mi a si i,hi hmun ah hin fiim cawnnak a ngei i a dih tiang a cawng mi a si i,hi hmun i a cawn chuah dih hnu ah , Smurna hna le, Korin khua hna le Alexandria ah a cawnnaak cu a peh zulh tthan.

PERGAMUM, SEHTAN THUTDANH UMNAAK (Biathlam. 2:13) Persia Siangpahrang nih Babulon a tei ah khan, Babulon khawpi i an um kha a sianh tthiam ko.Sihmanhselaw, Babulon profet pawl kha ruahnak dang an ngei i,tapung ah thawh caah Babulon khawpi cun an tthawl hna, hi hnu ah, Asia minor ah an zaam hna i, an Centre College an va dirh,cubantuk cun,Pergamum cu Babulon ah NIka a bia tawn mi hna thutnaak hmunhma ah a cang.

Kan chim cang bantuk in , Greek mihna pathian zong cu hmun lawng kip ah an chiah lulh hna ,cun, Rom cozah kut i a um hnu zong ah khan, Rom hna zong nih cun ,cubantuk tthiam in an pathian biakinn le pathian hna an lem cu an chiah tthup hna.AD 29 zong ah khan Kaisar Auustus biakinn ropui taktak mi sak a sinak kong cu hmuh a si.

Pergamum khawpi cu, Greek mihna pathian cungnung bik” ZEUS “hna,a damtertu hna i an ruah mi an pathian Asclepius le Babulon hna Nika biaknak hmun le hma a sinak le an biaknak lei i an khuapi bik a sinak nih hin Sehtan tthutdan umnaak a si ti hi aitlaak taktak tiah chim peng khawh ding khi a si.Hipin ah, Rome hna nih hin an kut i an um hnu ah, Babulon hna nih an biaknak cu an pehzulh peng.

Hi biaknak hruaitu a si fawn mi le ram hruaitu a sifawn mi niih hin sinaak tampi aitlaih,culak i pakhat cu ,Protifex Maximus ti hi a si. Cu a sullam cu, Pont-Hlei, Factio-Kasiam, Maximus-Ropui bik mi, (hei donhtu ropui bik mi ) tinak a si.Genesis 11:1-5 ah khan,Babel inn sang a satu hna nih khan van tawng dingin sak an timh si khah.

Cubantuk biaknak zumhnak cu Pergamum zong nih hin a ngei.Babulon le Rom pehtlaih maw ,Hlanlio Babulon le a tulio Thlarau lei Babulon i pehtlaihnak maw,Khrihfa mi hna sinah hlei donh,pehtlaihnak maw tiin kan ti khawh lai. ANTIPAS: Pergamum hi Sehtan thutdan umnak hmun sihmanhselaw, Pathian nih a mi zumhtlak a si mi hna cu a ngeih tthiam ko.Antipa, Martar in a thi, an lakah a umnbaak kong Jesuh nih a langhter.Cu cu thangthat an hlawhnak zonga si.

Antipa cu mizeidah a si?An ttial mi cheuhat ahcun,”Antipa hi pumpaak min a si i, Pergamum ah martar nih a thi i,cun,darbel ah a linh i a var tiangin an chumh an ti.Cun,hi hmun chan lio i Khrih Jesuh a zumtu hna lakah zumhtlak mi hna martar in a thi mi hna chimnaak le tahchunhnak a si an tifawn.Hi ruahnnak a hnu deuh hi a dik deuh tiin a kal ning zohtik ah ruah a si.

William Miller-zong nih khan cun ,”pumpaak min chimnak a si lo i,hi chn lio , Rom Bishop nawlngeihnak le cawnpiaknak an doh hna caah martar mi hna vialte chimnak a si a ti.A bia sullam cu, Anti-do, pas-pa (Father)maw Pope maw tinak asi. MAWHCHIAT A UMNAAK CU:
Pergamum Khrihfabu mawhchiat khawh in a umnaak cu Balaam cawnpiaknak le Nikol cawnpiaknak a cohlaangtu a umpinak hi a si.Nikol cawnpiaknak cu kan chim cang bantuk khan Balaam cawnpiaknak lawng kan van langhter lai.

Hi cawnpiaknak hi Number 22:25; 25:1,2; 31:13-16 ah kan hmuh khawh . Balaam nih khan Israel mipi hna chiatser a duhnak a ruang kha, Balak sinin laksawng/lawmman hmuh a duh ruangah a si i,mah cucu Pathian nih a sian lo mi a si. Balaam timhtuahnak zulh in ,Israel mi hna le Moab miphun hna cu an i kawm/tlaak ngai hna,cu nih cun, Moab miphun an fanu hna lakah vacung paduhnak hna, Moab hna pathian sinah thil peek peknak hna le milem biaknak i sa einak hna ah a hruai luh hna.

Israel miphun biaknaak naak in Baal biaknak nih cun zultu a hlawh deuh phah khi si.Rom Siangpahrang Constanine-kha Siangpahrang kum AD 313 khan kum 10 naak hrawng ah khan,hrintthannak ngaingai ngei ttung lo in Khrihfa biaknak ahcun a luut ve,cuticun Khrihfa biaknak le milem biaknak hna cu a cawhpawlh chih hna.

Cu ti i Siangpahrang bawibik thutdan le Khrihfabu aipehtlaih cang hnu ahcun politic nawlngeihnak le Biaknaak lei nawlngeihnak dihdonghnak cu pope nih hmunkhat ah a tlaih chih thluahmah si.Balaam chanlio bantuk khan Thlarau leiah paduhnak cu a rak phan si.
BIAKAMNAK:

“Hna nan ngeih ahcun Thlarau nih Khrihfabu sinah a chim mi cu ngai tuah u.”Teitu a si mi hna cu Thuh mi mana changreu tlawmpal in ka peek hna lai .Cun lung raang zong pakhat cio ka peek hna lai i,cu lung cung ahcun a cotu cio lawng nih a sullam an hngalh mi minthar kha an i ttial cio “tiah a ti. (Biathlam. 2:17) A dih rih lo,”Bawipa nih rem a ti ahcun Thaizing ah ka pehthan te lai.Kaalawm…. Tin Duh Thang

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *