Press "Enter" to skip to content

Rialti Khua Pawng ah an Hmuhmi Mithi Ruak cu Thlacamnak tein Zaanlei ah an Vui Cang

Rialti Khua Pawng ah an Hmuhmi Mithi Ruak cu Thlacamnak tein Zaanlei ah an Vui Cang
———–
Rialti khua pawng, motor lamthlang pe 10 hrawng ah nihin zinglei ah pa pakhat ruak an hmuhmi cu Falam-Hakha karlak mengtung 144KM zawn ah Lungpi Baptist Church pastor David thlacamnak in nihin zaanlei ah an vui.

A ruak a rawh cang caah atu tiang aho si timi theih a si lo. Aho a si timi an theih tik ah chungkhar nih hmailei ah fawi tein a ruhro an hlam khawh nakhnga mengtung 144KM zawn ah a ruak an vui hi a si. The Chin Journal

thawngpang dang relchap : NUNLAM HMUHSAKTU: Palh A Hmangmi Minung-By.Salai CP Lian

PALH A HMANGMI MINUNG (Na palhnak kha man a ngeimi si ter tuah)

Baibal kan zoh tikah sual timi le palh timi hi sullam pakhat in a hmannak tampi kan hmuh. Hmun cheukhat ah cun sualpalh tiah fonh in a hmannak zong a um. Hika ahhin cun sual le palh hi ka then i palhnak timi kong kan zoh lai. Palh timi ahhin phunhnih in then khawh a si. Theih lo ruangah palh le theih ko buin palh tiin! Zei thil poah nih hin thatnak le thatlonak an ngei dih. Phundang cun kaphnih haar an si dih. Cu bantuk cun thil pakhat nih a chuahtermi, asiloah thil pakhat ruangah a chuakmi lakah khin a thami a um i a thalo mi zong a um. Palhnak timi nih hin thilthalo a chuahter tawn ko nain a caan ah cun thiltha zong a chuakmi a um ve ko. Cucu na nunnak ah na ton bal vemi a si ko lai.

Mi an palh tikah, asiloah mi palhnak na hmuh tikah! Na riantuannak le sianginn kainak ah siseh, na Khrihfabu le mibu umtinak ah siseh, na umnak khua / veng le chungkhar ah siseh, midang palhnak na hmuh tawn ko lai. Hmailei zongah na hmuh rih fawn ko lai. Cu bantukin mi an palh tikah, an palhnak na hmuh tikah va soisel hlah, va si colh fawn hlah. Nu le pa nih kan fale an palh tikah awka-hrang in mawhchiat le sik colh hman lo ding a si. Micheu cu mi palhnak kan hmuh tikah kan thangchiat colh hna, kan soisel i kan sik colh tawn hna. Cu nih zeidah a chuahpi? A palhmi le nangmah karlak pehtlaihnak tha a derter pinah na riantuan hawi, na kiangkap ah khua a sami le rian a tuanmi hna nih upat-hmaizah loin a tih in an in tih lai. Upat-hmaizahnak aa tel lomi tihnak cu mi a hrawktu siivai thalo a si. Nangmah mithmuh ahcun a felmi le a tha ngaimi bantukin rian an tuan lai nain na um lo tikah an duh poah in rian an tuan lai. Asinain na cungah upat-hmaizahnak an ngeih ahcun na mithmuh lawngah si loin na um lo zongah felte le tha tein riantuan ding a si, tiah phunglam na tuahmi le na chimmi kha an zulh peng lai. Israel mi hna nih khan Pathian kha an rak tih tuk nain an rak hmaizah chih lo caah Moses hmangin Pathian aa phuan caan lawngah an tha i mithmuh in Pathian aa langh lo caan ah an tha kho lo. Pathian nih zulh dingmi nawlbia tha tuk a ser piak ko hna nain an zul kho hlei lo.

Na riantuan hawi le na kiangkap ah khua a sami, na fale nih a tih lawng an in tih i an in upat/hmaizah lo ahcun a poi tuk lai. Cucaah kan cungah mi nih siseh, kan fale nih siseh, upat-hmaizah nak an ngeih hmasa khawh nakhnga an palhnak kan hmuh tik zongah mawhchiat, soisel thangchiat le sik loin an palh than lo nak dingah nem tein lam hmuhsak tu i zuam usih.

Nangmah zong a palh kho mi, palh a thiammi na si ve kha philh hlah! Mi palhnak na hmuh tikah keimah zong anmah bantukin a palh kho vemi ka si, ti hi philh hlah law mi dang palhnak na soisel ngam hrimhrim lai lo. Caan tampi ah a palh bal le palh zong a thiam lo phun tein midang palhnak soisel kan thawng ngai tawn. Mi nih kan palhnak an kan soisel ve tik cun kan ingtuar kho fawn hoi lo. Kan Laiholh i “Zawng nih amah tawkheng aa hmu lo i mi tawkheng a soi” timi ah kan chuak tawn.

Mi an palhnak siloin an thatnak hmuh i zuam! Nu hrinmi minung caah hin mah palhnak i hmuh tung loin midang palhnak hmuh hi a rak fawi tuk ko rua! Jesuh nih “kawl ulaw nan hmuh lai” tiah a ti. Fimnak a kawlmi (a cawngmi) nih fimnak cu an hmuh ko lai, chawva a kawlmi (sipuaizi a tuahmi) nih chawva cu an hmuh ko lai, thlarau tlau a kawlmi (mission a tuanmi) nih thlarau tlau an tlaih ko lai. Cu bantukin mi thatnak a kawlmi nih cun midang thatnak an hmuh lai i mi palhnak lawng a kawlmi nih cun midang palhnak an hmuh lengmang ko lai. Midang palhnak lawng na hmuh lengmang ahcun a palhnak na hmuhmi pa / nu cungah nehsawhnak, nautatnak le zeirellonak lungput na ngei lai, cu pinah midang cu an palh kei cu ka palh lo timi ruahnak na ngei fawn lai. Cu nih cun na nunnak ah porhlawtnak a hrin chin lai. Porhlawtnak lungput na ngeih hnu ahcun midang sinah naa tlum ti lai lo.

Mi pakhat i a nunnak ahhin palhnak (thatlonak) tampi zong a um ko lai, asinain ahopoah hi chiatnak lawng tein a khatmi kan um lo. Mi vialte nih chambaunak le tlinnak kan ngei dih cio. Midang palhnak le chambaunak si loin an thatnak zawn tu kha hmuh peng khawh i zuam. Midang thatnak tampi na hmuh ahcun thatnak timi a sunlawi zia na theihfian lai i anmah bantukin mitha si ve duhnak lungthin na ngei lai. Cu lungthin nih cun na palh cangmi vialte le a palh kho mi na sinak tampi chungin na thatnak zawn te kha pangpar rimhmui bang a parter lai i midang caah man a ngeimi na si lai.

Palh ding kha tih hlah! Minung tampi cu palh timi hi a tih bak in kan tih cia. Palh ding a tih tukmi hna nih thil lianngan an tuah kho bal lo. Palh ding tih ahcun zeihmanh tuah loin um a hau hnga! Hiti ka ti tikah ralrinnak um loin zeipoah tuah thluahmah ding ka ti duhnak a si lo. Tuah kan duhmi tuah ngam lo tiangin a kan dawntu palh tihnak kha ka chim duhmi a si. A tha tiah na ruahmi cu palh ding kha tih lo tein tuah ko, minung fom nih na palh kho taktak ko. Asinain palh ding tih ruangah zeihmanh tuah loin um nak cun thil pakhatkhat na tuah i na palhmi kha a tha deuh. Zeicatiah cu na palhnak nih cun zeitindah palh than lo dingin riantuan ding a si lai, timi lamdik an hmuhsak lai. Phundang cun palhnak hi cawnpiaktu tha phunkhat a si. R. BuckminsterFuller nih “Tamtuk ka theihnak cu tamtuk ka palh caah a si” tiah a ti. Holh phun 16 lengin an leh i vawleicung hmunkip ah copy nuai tampi an zuar cangmi You Can Win timi cauk a tialtu India mi, ShivKhera nih cun “Palhnak nak in a thalo deuhmi cu palh tih hi a si” tiah a ti.

Palh a tihmi cu thil an tuah hlan hrimhrim ah an palh cia cang. Aa kom ngaimi siangngakchia pathum an um, pakhat cu ca a thiam tuk nain pahnih cu an thiam lo. Ca a thiam lomi pahnih lakah pakhat nih cun palh ruangah cawnpiaktu pa sik le fungtuk ding a tih tuk i caminpuai phit caan poah ca a thiammi pa phitmi kha a thli tein a zoh lengmang. Cathiam mi pa phitmi i zoh hrat cu palhnak zeihmanh um lo tein caminpuai cu a awng lengmang ve. Asinain ca a thiam lomi a hawipa tu cu amah thluak le theihnak lawng i bochan in caminpuai a phit caah a hmaanmi nak in a palhmi a tam deuh tawn. Caminpuai zong a sung pah lengmang. Kum zeimawzat a hung liam i company pakhat ah rian an tuan tikah palhnak tih ruang i mi phitmi aa zoh lengmangmi pa cu palh lo tein caminpuai a awng ko nain zeihmanh a thiam ti lo, asinain palhnak ttih lo tein amah thluak le theihnak a hmangmi pa cu a palhnak rak tampi ko hmanh seh, cu a palhnak nih cun thil tampi a cawnpiak caah bochanmi ah a cang.

Cucaah palh ding kha tih hrimhrim hlah, asinain ka palh zongah a poi lo timi lungput he cun tuah hlah. Palh lo dingin na tuah lai, cun a palh kho mi ka si caah ka palh ahcun cutin / khatin ka tuah than lai timi timhlamhcianak lungthin ngei peng.

Na palhnak kha cohlang law fimchimtu ah hmang! Bucky Fuller nih cun “Palhnak cu a palhtu nih ka palh lo a ti lawngah sual a si” tiah a ti. Palh hi a poi bik a si lo, asinain a palhtu nih a palhnak cohlang loin ka palh lo a ti tawnmi kha a poi bikmi cu a si. Minung nih hin palh timi hi thil thalo ngai ah kan hmuh i kan palh tik zongah ka palh tiah kan cohlang duh tawn lo. Adam le Evi nih khan kan palh tuk, kan ngaithiam ko tiah Pathian hmaiah rak ti hna sehlaw chiatserh an si lo kho men ko. Pathian nih an palhmi nak in kanmah cu kan palh lo dahkaw ti phun in thiam an i chehnak, an palhnak an cohlan duhlonak kha a huat deuh lai dah. Nu le pa nih kan fale an palh bak tiah kan hmuh / theih ko mi kan hmaiah kan palh lo tiin an i pheh tikah kan thin a hung i kan vuak tawn hna, asinain ahohmanh nih ka palh ko tiah lungthiang tein nu le pa hmaiah a chim ngammi fale kha kan vua bal hna lo, cu bantuk cu tuah ti hlah awh, tiah nemtein kan caawnpiak tawn hna.

Patling / nutling lungput a ngeimi nih cun a palhnak aa pheh bal lo, amah le amah thiam aa cheh bal lo, a palhmi cu ka palh tiah lungthiang tein a cohlan tawn. Palh hi cawnpiaktu tha ngai a si, tiah kan ti cang kha! A poi bikmi cu mi pakhat nih a palh tikah siamremh i timh loin a palhnak zawn ah palhnak a tuah than tawnmi hi a si. Na palh tikah mawhchiat ding lawng hawl hlah, nangmah le nangmah zong i mawhchiat hlah, na palhnak tu kha cohlang law lungthiang tein a ruang kawl, cu nih cun lamdik an chimh lai.

Na palhnak kha a donghnak si loin a hramthok a si! Vawleicung i mi hlawhtling le minthang tampi hna khi palhnak um lo bak in atu i an dirhmun khi a phanmi an um lo. Cun palh ding a tihmi le vun palh sual tikah zeihmanh tuah ngam ti loin palhnak in a dongmi hna nih hlawhtlinnak an hmu bal lo. Mi tampi cu kan palh tikah thil dang kan tuah ngam ti lo. Voikhat kan palhnak ah khan kan taang peng. Tlikzuamnak ah a tlimi pa nih a tluk sual tikah ka hawile nih an ka lonh tuk cang, mi hmaiah zohchia in ka tlu hoi sual lai tiin a tluknak ah um peng sehlaw, asiloah hnulei ah kir sehlaw zeitindah teinak cu a hmuh khawh lai? Asinain a tluknak in a thawh i amah lonh in a tli liomi hna nak in rang deuh le thawng deuh in a tlik than ahcun teinak a hmuh ko lai. Na palhnak ah na taan peng ko ahcun zeitikhmanh ah hlawhtlinnak cu na hmu bal lai lo. Na palhnak kha a donghnak a si lo ti philh hlah, voikhat na palh ah na palhnak zawn i palh than ti lo dingin hram naa thok a si.

Biafunnak: Minung cu palh a hmangmi, asiloah palh a thiammi kan si. Midang zong palh an hmang, kanmah zong kan hmang. Minung umnak ah palhnak um lo phung a si lo. Asinain palh hi thil thalo cu a si lo, a tlaih zia le a hmanzia na thiam ahcun hlawhtlin nak dingah an bawmtu thil ah a cang lai. A luanciami caan ah na rak palhnak nih in temtawn ti hlah seh, hmailei na nunnak zongah midang palhnak tampi na hmuh lai, cu tikah soisel thangchiat, sik le mawhchiat si loin lamdik hmuhsaktu si i zuam. Nangmah hrimhrim kha na palh tikah na palhnak kha cohlang law, cu na palhnak ah taang peng loin na palhnak nih an cawnpiakmi theihnak le fimnak kha hmangin hmailei ah kal ko. Na palhnak tampi kha na hlawhtlin ni ahcun an lawmh tertu an si te lai. By. Salai CP Lian

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.