Press "Enter" to skip to content

Tu chun ni Thawhthan kan hman ning cu Bible sining zoh tikah, a dik bak lo. Remh le thlen awk tha sehlaw cu, remh le thlen ding a si

Rev. Dr. Hai Vung Lian nih Kan Bawipa Jesuh Khrih a thih ni le a thawhțhan ni kong a țial mi cu ka pawm ning bak a si caah a tu hi amah philhlonak ah ka hun thlah țhan mi a si. Rev. Dr. Hai Vung Lian cu High School kan kai lio tein a rak i thei cang mi kan si. A dam lioah hi kong hi a rak țial ning te in kan hun thlah chin mi a si. Pathian nih a liamtak mi chungkhar cu thluachuah daih hnangamnak pe ko hna seh.

Thawhthan Kan Hman Ning: Protestant Krihfabu nih cun, a ni le caan hi biapi tukah chiahmi siloin a mah Jesuh tu hi biapi tuk ah chiah a si. Ni le caan kong ah kan buai tuk lo. Asinain zeithil tuah tik hmanh ah, kan tuah vekvek ko ahcun, a diklo rumro pi tuahnak cha cun, Bible chimning he aa naih bik in hman le tuah cu, thil tha deuh a si.

Tu chun ni Thawhthan kan hman ning cu Bible sining zoh tikah, a dik bak lo. Remh le thlen awk tha sehlaw cu, remh le thlen ding a si. Nihin sining ahcun, Jesuh hi Ninga Ni (Friday) zaanlei ah kan thihter. Cucaah Ningani zaanlei zong cu”Good Friday: tiah min sak a si phah. Cu zong cu aa palh dipdepmi a si.

1. Kum Sabath: Hi Sabath hi “Passover” (Lanhtak puai) a si. Egypt ram sal sinak in an chuah zaan philhlonak puai a si. Nissan thla ni 14 zaanlei in aa thawk i Nissen thla ni 15 zaanlei ah a dong. Aa thawk caan hi zaanlei 3:00 in nitlakkar ah aa thawk. Hi Sabath cu kum khat ah voikhat a chuakmi a si. Judahmi tuanbia ah ni sunglawi bik ni a si. Cuccaah hi Sabath cu Mirang Bible ahcun, “special Sabath” asiloah “a high day” (nisang ni) tiah an ti. Cu ni sunglawi cu “Nitlakka in aa thawk i, a thaizing nitlak tiang” a si.

Cu caan chung cu eidin timtuah dah ti lo cu, zeidang riantuan a thiang lo. Lanhtak puai lai ni cu, “Timhlamh Ni” (Preparation Day) tiah an ti. Hi Preparation Day ah hin, Jesuh a thi ti kha Bible ah kan hmuh. Kum Sabath hi, ni laklawh ah a tla kho i, voi tam deuh cu zarh chung ni ah an si. Thilnu phulhlo changreu puai (ni 7 ulhmi) he aa thawknak ni zong a si (Exodus 12: 15-20; Matt 16:12).

2. Zarh Sabath: Hi Sabath cu “Zarh Khat ah voikhat ulhmi Sabath (Rinni) a si.” Hi ni cu Ningani nitlak in Rinni nitlak tiang a si. Hi ni ah hin riantuan khawh a si lo. Sabath buar a si caah, eidin dah ti lo cu, zeihmanh tuah a thiang lo. (1) Thawhthan Ni…. Zarhpini Zingka, (2) Zarh Sabath-Ningani zaan in Rinni zaanlei khuamuih tiang (Dinhni a si), (3) Nili zaan-Ninga zaan (A Lawngmi ni a si. Ni nih zihmui/sathau an cawk/timh). (4) Nithum zaan-Nili zaan tiang “kum Sabath” (Riantuan a ngah lo; Dinh ni a si)

Acunglei Nithumni (Wednesday) hi, kum sabath (Passover) thawk lai ni, Preparation Day” a si. Cu ni cu, Jesuh thihni a si. Cucaah “Jesuh hi Nithumni (Wednessday ah a thi” tinak a si. Jesuh thih kum ah hin, Passover (Lanhtak Puai) hi Nithum zaan ah aa thawk tinak a si (Lanhtak Puai hi, Nisan Thla ni 14/15 ah a si tawn).

Nithumni zaanlei suimilam 3 hnu ah a thi lai. Cucaah thlan chung um caan hi hitin tuak khawh tinak tinak a si. 1. Nithum zaan-Nili zaan….. Ni 1 le zaan 1 nak (Lanhtak Puai Ni), 2. Nili zaan-Ninga zaan……..Ni 2 le zaan 2 nak (Lanhtak Puai thaizing/zihmui, cawkni), 3. Ninga zaan-Rinni zaan_ Ni 3 le zaan 3 nak (zarh Sabathni) Rinni (Sabath) zaanlei nitlak bak khi zaan 3 le ni (3) a tlinnak a si. Zaan (3) le ni (3) thlan ah a um hnu ah a tho than.

Nu hna nih Zarhpini zingka te ah kalnak a ruang cu, Sabath a dih hnu “zanmui” i thlanmual kal cu a phung a si lo caah, an kal ti lo. A thaizing zarhpini zingkate an kalnak a si. Cu an kal tik ahcun, “Thlan a lawng cang. Jesuh a um ti lo. A rak tho diam cang.” Vancungmi an tum le li hna aa hninh le thlanlung hna an thawn khi cu, Jesuh a um ti lo; a tho cang” timi tehte an khannak tu a si.

Biafunnak: Jesuh thawhthannak kong a rak tuaktantu hlanlio Khrihfa hmasa hna nih, a tuak an rak palh deuh kho men. Cucaah Jesuh hi Ningani (Friday) ah kan thihter i, Zarhpini ah kan thawhter. A ngaingai tiah cun, Nithumni (Wednesday) ah thih i, Zarhpini zingka (zaantim zong a si kho) ah a tho ding a si. Cucaah nikhatkhat ahcun, Nithumni (Wednesday) tu hi “Good Wednesday” ti i, Jesuh thihni ah i hmang kho sehlaw, cucu, Bible chim ning a tlin cemnak a si ko hnga. Good Friday um ti si ti lo in, Good Wednesday tu hi siter ding a si. Credit: Rev. Dr. Hai Vung Lian

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.