Press "Enter" to skip to content

Breaking News! Tuhi Kalaymyo Peng Ah Mipi Hriamtlai Le SAC Uico Ralkap An I Kah Cuahmah Liopi A Si Ee

20-06-2022, Kalaymyo peng ဒိုးဝိုင်းချောင်း Petrol pump hnulei zawnah tuhi an i kah lio si tiah theih si. Credit: Chinland Morning News

Thawngdang Relchap>>><<<< Ram Ngei Lo Le Phun Tlau Ah Miphun Hmete Tuahtu Upadi Cu NUG Nih Thah Mai Awk, 2008 Phunghrampi thah lawng aza lo. Mah tein khuakhan Lairelnak, Tlukruannak a um ter lo tu Upadi vialte thah chih a herh. Panglong hmuitinh a ngah lo mi phunghrampi le upadi zong sersiam a herh ngai ngai fawn.

Panglong lei ah panh pi tu upadi le phunghrampi, Biakamnak le Charter a herh. NUG Charter lawng in aza hrim lo. Cu vialte kan hlawhtlin ko bu ah 1982 Rammi sinak upadi kan hrawk l ahcun Pakpalawng a si lai. Zawng Parathlei asi lai. Eibar achuak lai lo. Ralhrang MAH kan thluk I NUG nih cozah asi zong ah kan ram le miphun a dam hlei ding asi lo.

Tlangcung mi le NUG karlak ah Raldohnak fak pi in a chuak khawh rih mi asi. Cu caah NUG nih aran nak in 1982 Rammi sinak Upadi cu hrawk cikcek a herh. ICJ, Argentina le ICC ah Ralhrang AH le Kawlte Rallokap TEI cikcek kan duh ahcun: 1982 Rammi sinak Upadi kan thah ah aza diam. R2P ee, UN ralkap ee, EU ee, NATO ee ti a herh lem lo.

Hi upadi hi kan thah khawh lo ahcun: Kawlte nih Tlangcung mi cung ah an ngeih mi Lumioci Vuadah (Chauvinism) hlei in Miphun hmete hna cung ah Chauvinism hi a um tho tho lai. Chinmi lak ah mah le mah namneh nak Theory aum lai.

Mirang nih CHINRAM cu mah le miphun te in an kan uk ter. Khazai (Districts) le Myone (Township) tiah ṭhen in an tuah lemlo. Bawi le Chia karlak lawng ah thleidan nak lawng a rak aum I, CHIN miphun hna karlak ah thleidan nak le buaibai nak aum lo. Tutan Paucan Dohthlennak ah buaipi cem mi Pengtlang thlarau arak um lo.

CHINMI pumkhat si khawh lo ding in; Lungkhat thinkhat si khawh lo ding in, Biaknak zong ah pumkhat si khawh lo ding in an kan tuahto nak Hlawhtlinnak caah Myone in an kan ṭhen cheuh dih hi asi. Tlukruan cio tein Mirang nih nawlvo le ṭhutdan an rak pek hna. Panglong ah cuticun hung kal in senthuh asi. Myone le Khazai min in Panglong ah senthuh a rak si lo.

Thakhin Kudawmai rovui bia kan zoh tikah, Panglong ah an rak kan hlen cang kha hngalh khawh asi. Tlangcungmi hi chuaknak nawl pek bal lo ding / Pek bak loding tiah Thakhin Aung San te, Diduk U Bachu le Thakhin Kudawmai te nih athli tein biachah mi a um. Amay Suu nih Tlangcung mi hnu achit, a kal tak, Federal pek an kan duh lo mi hi,

CHIN mi le kawlte mipi nih hngalh khawh lo mi chungkhar rovui bia ruang ah asi lai tiah ti cio asi. Thakhin Kudawmai nih achimh mi cu Tlangcung mi hi saal ah rak zuat zungzal uh ti asi. Paucan Dohthlennak aa thawk tir te ah, CDM chan lio ah, Mino le mipi zalam tlang chuak in duhlonak kan langh ter I sandah piah lio ah Kudawmai hla an sak mi hrim kha

CHINISM le Nationalist caah cun thin hmaka bak ah nam in sawh bantuk asi cang. CHIN mi caah Thakhin cu Thakhin Jesuh lawng asi an ti ve. CHIN MI nih Thakhin kan ngeih ka theih ballo Jesuh dah ti locun.

CHINRAM ah Myone 9 kan ngei ti hi Kawl tuahpiak asi. Tlaihchan tuk hlah uh. Federal State asi tikah Myone cu kanmah tein kan I sersiam ding mi asi. Mah tein khuakhan Lairelnak le Tlukruannak cu Federal ti asi. Pengtlang kong ah kan buaibai tuk mi zong hi kawlte tuah piak mi ruangah asi.

Kanmah tein kan I tuah mi le kanmah khuakhan Lairelnak ruangah asi lo. Chinram le CHIN Miphun ah dam cikcek usih tiah kan duh ahcun: Chin Miphun ṭenge cung ah ngat in Myone kan tuah ding asi. Kawlte Census ah cun CHIN miphun 53 an um a ti. Atak in cazin tuah siseh law, 35 nakin atam deuh lai lo. CHIN Hlutdaw Palai zat cu a tlawmbik 35 kan si lai ti nak asi.

Chin Cozah le Chin Council ai awh tu zong aa zat tein asi lai I, CHIN ralkapbu ah aruang tein minung thlah asi ve lai. CNA le CDF ah buaibai timi aum ti lai lo. CNF / CNA ah lut fial a herh ti lai lo. Amah tein aa serchawm ding mi Tactic le program asi te lai. Tutan Pengtlang kong ah kan buaibai tuk mi Kawlte Satan ngian le Kawl Khawchia thluak ruang ah asi ko.

Kan mah ruang ah asi lo. Buai len duh ti hlah usih. Zeitindah kan dam ter lai timi hi Keimah lawng si loin, a lam kan kawl cio ding tu asi deuh. Myone le Khualipi tiram a toh tu zong nih Pengtlang nakin kan lian dueh timi Chauvinism timi Lumioci Vuadah hi thlau hram thawk ve cang uh, Keimah bang in. Myopiah Planning in kan kal a ran deuh fawn lai caah kan ṭhancho a ran deuh tuk ve lai.

Zikuat Sipuazi in kan kal zong a fawi lai I aran deuh tuk fawn. Arau hlan ah Mizo ram kan phan hna lai I can Tlawmpal ah kan lonh hna lai. CHIN Mi karlak ah I pumkhat lo nak le I lunghrinh nak an thih dih fawn lai. Pengtlang lungput le thlarau an thih cikcek cang lai. CHINISM le Amyothazi timi Nationalism lawng a nung cang lai. Lungthin khat le pumkhat sinak nih Pathian a lawmh ter lai. Pathian aa lawmh I a lungtluang ah cun Kan tum CHIN Canaan ram cu a mah tein aa sersiam ve lai.

Miphun hmete hna covo le tinvo an ngeih ballo nak Kawlram asi tiah Ms. Michelle Bachelet, UNCHR Great Commissioner (UN Maha Minci) nu nih a ti. A luancia mi kum 70 leng chung ah Miphun hmete hna cu Biaknak le Nunphung ah namneh mi le thlanglamh mi, philh mi miphun an si. Niam deuh ah hmuh in chawnbiak mi ansi. A kikam ah an hlawt mi ansi. Nunman le miphun man ngeih lo in an tuah hna.

Upadi, Phunghrampi le Zatlang nun ah thlanglamh mi le namneh mi an si zungzal. Kawlram uktu Luban rual hna nunphung cu Miphun hmete hna Luatnak pek ballo kha asi ve. UN nih UNDRIP timi Miphun hmete hna covo adang tein tuah piak asi nain kawl ram nih an zulh ballo. EAOs Hruaitu Luban tampi nih zulh an duh ve lo. United Nations Declaration Of Rights Of Indigenous People tiah min an pek.

Human Rights (Nuhrin Covo), Child Rights (Ngakchia Covo), Women Rights (Nu Covo) le Geneva law Bantukin UNDRIP cu tuah piak an si ve. Cucu cozah kip le miphun lian dueh nih zulh a herh. Nunphung Caholh, Zatlang Nun, Thingram, Tiva, Tlang, vawlei hmunhma angeih tu cu anmah hi an si. Miphun hmete hna zei rello ruang ah Vawleipi ah miphun a tlau mi an tam tuk cang.

Nunphung, Zatlang nun, Caholh tamtuk kan thlau cang. Federal State le ram kan siam lai ti cu Miphun hmete hna covo kha full kan pek hna lai tinak asi. Cu lawng ah Federal kungchung hmin cu kan si ve hnga? Dr. Lian Hmung Sakhong nih Martin Luther King Award a co mi cu Ethnic timi Miphun hmete hna covo ruang ah asi. CHIN timi Nation ti asi. Miphun hmete hna cu Ethnic ti asi deuh. Technical term in Indigenous People ati ve.

Kawlram ah kum 70 leng kawl miphun lawng miphun lian ngan ah ruah asi I, Kawlte lawng nih uk zungzal mi an si nak aruang cu miphun hmete hna covo phih ruang ah asi bik. Hlawhtlin ter bik mi Upadi cu 1982 rammi sinak Upadi hi asi. Sa ral ruangah innlo chuak tak mi ah kum 70 can hman cang mi miphun hmete hna ansi caah Ngan dam nak, fimthiam nak le Ṭhancho nak ah mi nak in an hnu tuk ngam sam.

Socialist chan ah hin miphun hmete rual cu an tuar khun. Huatnak le thleidan nak fak pi in an tawn. Bia chia kha le namneh nak vialte an cung ah atlung ve. Kut hnawh nak puanchia le hnawmtinphur an si ko. Mipi thimh mi NLD cozah le Amay Suu zong nih a khumzual hna lo. Thilrit tu a khin chin hna.

An caah Dingthlu Lairel nak le Rule Of Law aum ballo. Kawlram Uktu Luban kip nih Upadi cung ah an um dih fawn, Amay Suu tel in. Miphun hmete nu rual cu mi nak in tlaihhrem le namneh an tawn deuh. Nunman ngeih lo in Kawl cozah kip nih an tuah hna. Vulnerable timi an caah Amakhan aum bak lomi Miphun hmete hna an si.

Nuhrin covo ah minung vialte hi kan kokek sinak le kan chuakkek nak in kan I ruang dih ti cu mi kip hngalh mi asi. Vanlal no bang a ṭahnak Kalvary ah an dang cuang lo ee tiah zaihla kan sak dih. Kri ah miphun thleidannak aum lo tiah a zumh mi lawng kan si. Judah le Gential, bawi le saal, tbk thleidan nak aum ti lo tiah Bible ah aum. Cu lak ah Pengtlang niam deuh in hmuh zungzal hi Maha Lumioci Vuadah asi. CHINRAM Zawtnak virus asi, Hi Theory le Theology thih cang seh.

Cucaah NUG nih 1982 Rammi sinak upadi cu nan hrawk cikcek diam ding khi asi cang. Atu tiang I rauh pi ding asi ti lo. Federal in kan kal lai ti asi nain 1982 Rammi sinak upadi hi kan hrawk lo ahcun kawlram dam nak asi lailo, mah tein khuakhan Lairelnak a um lailo, Tlukruannak aum lai lo, thleidan nak aum zungzal lai, tbk kan ruah bang lomi thil tampi nih hu a zulh lai caah, atu ka caa nan hmuh bak in 1928 Rammi sinak Upadi thah uh tiah caa kan kuat hna. ZTC

Be First to Comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.